.svg)
ریشۀ تاریخی «دروغ اول آوریل» چیست؟
روز اول آوریل هر سال، میلیونها نفر از فرصت شوخیهای بیضرر و حقههای سرگرمکننده لذت میبرند. اما این رسم از کجا آمده است؟
به گزارش پارسینه به نقل از فرادید، با اینکه «دروغ اول آوریل» در سراسر جهان انگلیسیزبان بهطور گسترده جشن گرفته میشود، تاریخدانان هنوز نتوانستهاند زمان یا منشأ دقیقی برای آن مشخص کنند. روشن است که این سنت دستکم از قرن شانزدهم وجود داشته، اما نظریههای مختلف آن را به انگلستان قرون وسطی یا فرانسه نسبت میدهند. برخی دیگر نیز معتقدند ریشه آن به جشنهای بهاری در روم باستان و مناطق دیگر بازمیگردد. به همین دلیل، با وجود این همه فرضیه، منشأ این روز همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است.
با اینکه منشأ آن مشخص نیست، برخی شواهد متنی نشان میدهد که این سنت ممکن است بیش از ۶۰۰ سال قدمت داشته باشد. پژوهشگران سه احتمال اصلی را مطرح میکنند: یکی از انگلستان و دو مورد از فرانسه.
یکی از این نظریهها میگوید رسم شوخی کردن در اول آوریل به قرون وسطی بازمیگردد و شاید در آثار جفری چاوسر ثبت شده باشد. در یکی از داستانهای او که حدود سال ۱۳۹۰ نوشته شده، ماجرای خروسی و روباهی روایت میشود که سعی دارند یکدیگر را فریب دهند. در این متن اشاره شده که این اتفاق ۳۲ روز پس از آغاز ماه مارس رخ میدهد، یعنی اول آوریل. با این حال، برخی پژوهشگران معتقدند این تاریخ ممکن است بهدلیل اشتباه نسخهبرداران قرون وسطی وارد متن شده باشد و بنابراین این نظریه چندان قطعی نیست.
دو نظریه دیگر به فرانسه مربوط میشوند؛ جایی که قرنهاست سنتی به نام «ماهی آوریل» در روز اول آوریل برگزار میشود. در این رسم، افراد تلاش میکنند بدون اینکه طرف مقابل متوجه شود، یک ماهی کاغذی به پشت او بچسبانند و وقتی متوجه شد، با گفتن «ماهی آوریل!» او را دست میاندازند. برخی شواهد نشان میدهد که این اصطلاح در اوایل قرن شانزدهم نیز استفاده میشده و شاید به ارتباط میان «ماهی» و «سادهلوحی» اشاره داشته باشد یا نشاندهنده وجود این سنت در همان زمان باشد.
نظریه سوم به تغییر تقویم در فرانسه مربوط میشود. در سال ۱۵۶۴، شارل نهم اعلام کرد که آغاز سال نو از این پس اول ژانویه خواهد بود. پیش از آن، در برخی مناطق، سال نو در اواخر مارس یا اوایل آوریل جشن گرفته میشد. گفته میشود که این تغییر باعث سردرگمی شد و کسانی که همچنان آغاز سال را در آوریل میدانستند، «احمق» تلقی میشدند و مورد شوخی قرار میگرفتند. همین شوخیها ممکن است بهمرور به شکل یک سنت درآمده و در سراسر اروپا گسترش یافته باشد.
با وجود این نظریهها، بسیاری از پژوهشگران معتقدند که ریشه این رسم به جشنهای بسیار قدیمیتر بهاری بازمیگردد. در فرهنگهای مختلف، بهار زمانی برای شادی، شوخی و حتی فریبهای بیضرر بوده است. برای مثال، در روم باستان جشنی به نام هیلاریا برگزار میشد که پس از اعتدال بهاری بود و با تغییر فصل و بازگشت زندگی همراه میشد. در این جشن، مردم لباس مبدل میپوشیدند، نقشهای مختلف بازی میکردند و آزادانهتر رفتار میکردند.
جشنهای بهاری دیگری نیز در دنیا وجود دارند که با شوخی و سرگرمی همراهاند، مانند هولی در هند یا سیزدهبدر که چند روز پس از نوروز برگزار میشود. این شباهتها نشان میدهد که شوخی و بازی در فصل بهار، سنتی بسیار قدیمی و گسترده در فرهنگهای مختلف بوده است.
با این حال، احتمالاً هرگز بهطور قطعی نخواهیم دانست چرا دقیقاً اول آوریل به این روز اختصاص یافته است. آنچه روشن است، کشش طبیعی فصل بهار برای رهایی از یکنواختی زمستان و ایجاد فضایی شاد و سبکدلانه میان مردم است.
ارسال نظر